|
Heel lang is het problematische gedrag van jongens en jonge mannen van Marokkaanse afkomst genegeerd, hooguit geminimaliseerd door de overheid. Was het de angst te stigmatiseren of zelfs te discrimineren? Was het bestuurlijke onmacht dat er werd weggekeken als deze problematiek in de publiciteit kwam? Sinds enige tijd lijkt het tij te keren. Het overlastgevende gedrag van jonge Marokkanen in bepaalde wijken van de grote steden in Nederland,de criminele activiteiten die voor een deel van hen bijna dagelijkse praktijk zijn, en tegelijk het onvermogen deze groepen op het goede spoor te brengen, wordt nu breed onderkend en er worden aanzetten gegeven om de problemen aan te pakken. Dat is vooral toe te schrijven aan wetenschappers en journalisten die als moderne ontdekkingsreizigers deze wereld in kaart brachten.
Het verslag Staatssecretaris of seriecrimineel.Het smalle pad van de Marokkaan van onderzoeksjournalistPaulAndersson Toussaint die twee jaar lang de dagelijkse gebeurtenissen in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart volgde,is niet uniek.Toch is het zeker de moeite waard.
Andersson maakte vele tochten door het Slotervaart.Voortdurend werd hij verbaal en soms ook fysiek bedreigd door jonge allochtonen,in grote meerderheid Marokkanen. Ze voelen zich heer en meester van dit stadsdeel en gedragen zich agressief tegen bijna iedereen.Niet alleen tegen autochtone Nederlanders die voor kaaskop en kankerhoer worden uitgescholden maar evenzeer tegen Surinamers en andere gekleurde Amsterdammers. Ook de Marokkanen die hard werken of studeren en hun best doen in de Nederlandse samenleving worden door hen als 'verkaasd' beschouwd en als verraders
|
behandeld. Andersson meent dat dit gedrag ronduit racistisch is, want deze Marokkaanse jongeren hebben een etnisch wij-zij denken ontwikkeld waarin Nederlanders de vijand zijn. Zij voelen zich Marokkanen ook al zijn de meesten in Amsterdam geboren en opgegroeid. Andersson voerde tientallen gesprekken, maar helaas niet met de Marokkaanse jongeren die niet willen deugen. Ze weigerden met hem te praten, zodat Andersson zich moest beperken tot Marokkanen die wel deugen: politici, ambtenaren, welzijnswerkers, politiemensen, docenten, studenten, ondernemers en islamitische voorgangers. Ze zijn ambitieus,hebben een (goede) baan,verrichten vrijwilligerswerk en doen er alles aan om het criminele imago dat aan Marokkanen in Slotervaart kleeft te bestrijden. Marcouch, de voormalige politieman en huidige politicus gaat scherpe kritiek op het reilen en zeilen van vele Marokkaanse jongeren niet uit de weg. Hij is zonder twijfel de ultieme exponent van die groeiende groep. En hoewel Andersson vraagtekens zet bij diens optimistische toon en vertrouwen in de toekomst, overheerst toch het respect voor deze politicus en deelt hij diens mening dat er inmiddels een omslag op gang gekomen lijkt. Slotervaart wordt niet meer als een verloren wereld voorgoed afgeschreven.
Enclaves
Het beeld dat uit de studie oprijst is niet alleen optimistisch maar ook schokkend. De Marokkaanse gezinnen waaruit de criminele jongeren afkomstig zijn, leven veelal in allochtone enclaves, die tegelijk kleine koninkrijkjes zijn.Vrijwel niemand heeft een baan, dus is een uitkering de norm. Velen spreken slecht Nederlands, hebben geen enkel contact met autochtone Nederlanders en komen niet verder
|
dan de dichtstbijzijnde moskee. Het gaat dan vrijwel steeds om grote gezinnen in kleine woningen. Opvallend is ook dat de ouders zich nauwelijks met de opvoeding van hun kinderen bemoeien.
Er zijn volgens Andersson verscheidene factoren die in meerdere of mindere mate bepalend zijn of jongeren van Marokkaanse afkomst het verkeerde pad op gaan. Opgroeien in een concentratiewijk is er één van. Daarnaast zijn de gezinsgrootte, de soort school, de rolmodellen in de omgeving en bovenal de mate van betrokkenheid van de opvoeders van belang. Cultuur en zeker religie spelen volgens hem een veel ondergeschiktere rol.
De belangrijkste aanbevelingen in een recent uitgekomen justitiële studie sluiten aan bij de constatering dat de criminaliteit van jongeren pas echt omhoog schiet wanneer het ontbreekt aan sociale controle, zowel op het niveau van de etnische groep als geheel als binnen het gezin.Aanpak van het probleem moet zich dus in de eerste plaats richten op sociale aspecten zoals opvoedingsondersteuning, een grotere rol van de school, het belang van vervolgonderwijs en het bestrijden van schoolverzuim. In de justitiële studie wordt gesproken over het vergroten van sociale cohesie bij etnische groepen en gezinnen die een buffer tegen crimineel gedrag kan vormen. En zo wordt ook het (Marokkaanse) gezin -geheel volgend de tijdgeest -een van de hoekstenen van hedendaags Nederland.
PaulAnderssonToussaint,Staatssecretaris of seriecrimineel. Het smalle pad van de Marokkaan; uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam 2009; 248 pagina's; 17,95 euro.
Hans Ramaer, historicus en publicist, is oud-Statenlid voor de Groenen in Zuid-Holland. |
Actueel