|
Bekroond meidenproject is eenvoudig over te nemen |
| Afdrukken | |
E-mailadres |
|
Locomotie 28
|
|
woensdag, 05 december 2007 15:11 |
‘Parel van integratie’
Bekroond meidenproject is eenvoudig over te nemen
door Dick van Niekerk
De ‘parel van integratie’ van 2005 is te vinden in de Leidse filiaalbibliotheek ’t Spoortje. Vrijwel iedere dag komen daar na schooltijd zo’n twintig Marokkaanse meisjes van veertien tot achttien jaar bij elkaar om hun huiswerk te maken, met de computer bezig te zijn en om met elkaar in een gezellige sfeer te praten over zaken die hen bezighouden.
Een huiskamerachtige ruimte in ’t Spoortje is speciaal voor hen gereserveerd en van extra computers voorzien. Op 28 november jongstleden werd dit project door minister Verdonk uitgeroepen tot ‘Parel van integratie 2005’ en beloond met een prijs van € 2500. Het was volgens de jury ‘het meest inspirerende en bruikbare’ van 62 inzendingen uit 26 verschillende gemeenten.
Echt veel mogen ze niet, naar de maatstaven van deze samenleving. Allochtone (lees: Marokkaanse) meisjes zijn thuis vaak onderworpen aan een strakke discipline. Na schooltijd dienen ze vaak direct naar huis te komen. Voor activiteiten buitenshuis krijgen ze maar beperkt toestemming. Hun ouders zijn er ook niet voor dat ze zomaar naar plaatsen gaan waar jongens zijn. De bestaande buurthuizen zijn daarom voor hen geen ideale verblijfsruimtes.
Lezeressen, zijn het vaak wel, die Marokkaanse meiden. Als hobbylezers komen ze dikwijls in de bibliotheek om boeken te lenen, want dat mag wel. Ja, dat wordt zelfs gestimuleerd. De bibliotheek wordt door de ouders algemeen beschouwd als een veilige, drempelloze openbare ruimte. Er komen daar dan ook nauwelijks jongens die hun dochters lastig vallen.
Tienduizend euro
Wat lag er meer voor de hand om voor deze groep meisjes een gezellige en educatieve ontmoetingsplek te creëren in een bibliotheek?
Eind 2001 viel in Leiden alles samen om zoiets te verwezenlijken. Uit een in opdracht van de gemeenteraad uitgevoerd onderzoek Hoe leuk is Leiden? bleek onder andere dat er grote behoefte was aan ontmoetingsplaatsen voor allochtone meisjes. De Openbare Bibliotheek speelde slagvaardige in op die conclusie en kwam toen met een projectvoorstel ‘Thuis in de Bieb’, specifiek gericht op deze doelgroep.
De gemeente ging onmiddellijk akkoord en bibliotheekmedewerkster Fatiha Afajjay – zelf van Marokkaanse afkomst – werd de voortrekker van het project.
Er werd een aparte hoek van bibliotheek ’t Spoortje ingericht: met gezellige meubels, zitkussens, wandversieringen en natuurlijk extra computers om bijvoorbeeld huiswerk te kunnen maken. De gemeente Leiden stelde tienduizend euro ter beschikking en Fonds 1818 zorgde voor de attributen zoals meubels en pc’s.
Het idee sloeg aan. De belangstelling van de meisjes was overweldigend en de ouders waren enthousiast.
Toch dringt zich de vraag op: hoe kan men een project dat zich specifiek richt op allochtone meiden, bekronen als het beste integratieproject van dit land in 2005?
Het juryrapport biedt uitkomst. Door naar de bibliotheek te komen worden de meisjes veel mondiger en zelfbewuster. Daardoor wordt hun deelname aan de samenleving veel vanzelfsprekender. Het is een klein project met een groot effect op een doelgroep die het hard nodig heeft. Zo staat het er ongeveer ……
Bovendien voldoet het project - aldus de jury - aan de voorwaarde, dat het gemakkelijk overdraagbaar is naar andere gemeenten. Aan die voorwaarde is in Leiden inderdaad ruimschoots voldaan. ‘Thuis in de bieb’ was met tienduizend euro het ‘goedkoopste’ van alle genomineerde projecten en de praktische uitvoering is overal en door iedereen eenvoudig te verwezenlijken. De PvdA in de gemeenteraad van Den Haag heeft dat als eerste begrepen. Die deed op 21 december 2005 het voorstel om het project ‘Thuis in de bieb’ ook in Den Haag een kans te geven.
Thuisgevoel
Uitgerust met al deze voorinformatie toog de vertegenwoordiger van Locomotie op een vrijdagmiddag in december 2005 naar Leiden. Enige scepsis was hem niet vreemd. Zou er geen sprake zijn van het zoveelste opgeklopte integratieproject?
Die twijfels werden bij aankomst onmiddellijk weggenomen! Er is een bijzonder open, onspannen sfeer. Alle meiden zijn toegewijd bezig aan de computer of druk met elkaar in gesprek. Het thuisgevoel straalt van iedereen af en ook de gesprekken met leidster Fatiha Afajjay zijn levendig en zinvol.
Gezamenlijk zijn de meisjes vaak uitgelaten. In persoonlijke gesprekken tonen ze zich ingetogener maar wel toegankelijk. Driekwart van hen doet spontaan mee aan de fotosessie. De overigen maken op een vriendelijke manier duidelijk dat ze die niet op prijs stellen.
Schoolprestaties zijn beter
Fatiha Afajjay hoeft niet lang na te denken als haar gevraagd wordt naar het geheim achter de Leidse succesformule. ‘Goed luisteren naar de meisjes. Als ze met goed onderbouwde ideeën komen, dan moet je proberen die ook uit te voeren. Verder zijn de stipte huisregels belangrijk. Iedereen moet zich daaraan houden. Een voorbeeld? Als een meisje binnen komt moet het meteen haar naam opschrijven. Zo weten we in welke volgorde de meisjes achter de computer kunnen, als er te veel zijn.’
De belangstelling is groot. ‘We kunnen maximaal voor vijftig aanmeldingen ruimte maken. Er is nu al weer een wachtlijst van vijftien! Als de meisjes ongeveer achttien jaar zijn, dan merk je dat hun belangstelling gaat verschuiven. Ze gaan zich richten op ander zaken – zoals hun voortgezette studie. Zo hebben we al ruim honderd meisjes zien doorstromen.
De ouders komen regelmatig kijken. ‘Die zijn enthousiast en trots op het project. Ze zien dat de meiden hun eigen plek hebben en op school heel goed vooruitgaan.
Veel Marokkaanse ouders zijn anders gaan kijken naar de positie van de vrouw. Vroeger was een meisje vaak alleen maar voorbestemd voor een huwelijk. Nu beseffen veel ouders dat het voor hun dochter heel belangrijk is dat ze zelf een toekomst opbouwt en later ook voor zichzelf kan zorgen.’
Ik ben er trots op dat ik het al zo ver gebracht heb
Ikrame Zoubaa (17 jaar) vindt het ‘buitengewoon gezellig’ dat zij en haar leeftijdgenoten in ‘t Spoortje ‘een heel eigen plek’ hebben. ‘Meisjes mogen vaak niet naar buiten, ook niet naar Internetstations. Ze mogen al helemaal niet naar ruimtes waar jongens zijn. De jongens zijn veel vrijer, ze hebben meer mogelijkheden en ze zijn ook meer op straat bezig. Ze hebben ook vaak de aandrang: ik wil erbij horen. Ik wil niet neerbuigend doen over de jongens, hoor, maar ik heb dat helemaal niet zo. Trouwens meisjes over het algemeen hebben dat veel minder,’ vertelt Ikrame in sierlijk Nederlands.
‘Ik heb, net als veel andere meisjes, meer belangstelling voor zaken die met school te maken hebben. De jongens hebben dat veel minder en daarom doen de meisjes het op school veel beter. Ik voel me hier erg op mijn gemak. Het is heel ontspannen en je kunt er ook nog wat uitzoeken. En - ik zeg het eerlijk - ik ben er best trots op dat ik het al zo ver gebracht heb! Ik heb mijn MAVO - diploma gehaald en ben nu op het HBO bezig.’
Op de terugweg in de trein, is de tegenstelling ontnuchterend groot als uw verslaggever de krant openslaat. In een paginagroot artikel - met portretfoto’s - wordt aandacht besteed aan het ‘onrustbarende alcoholgebruik’ onder de Nederlandse, autochtone jeugd.
Als voorbeeld de alcoholische prestaties (óók op vrijdagmiddag) van de vrolijk ogende Rita (óók 17 jaar) uit Den Bosch: ‘Op vrijdag ga ik na school altijd met een stel vrienden naar ons stamcafé. Meestal drink ik dan zo’n dertig biertjes. De laatste tijd doe ik het wat kalmer aan en houd ik het bij twintig. Een tijdje terug heb ik er veertig gedronken en toen ben ik toch wel verschrikkelijk ziek geworden…’
De Leidse ‘parels van integratie’ kregen achteraf nog een extra schittering!
|
Locomotie 28