Les in dialect

Na de presentatie in 1984 van het boek “Zuks moet je opskroive, deêl 1” met werk van cursisten én leden van schrijfgroepen, werd een jaar later, in 1985, de Stichting ter bevordering van het creatief gebruik van het West-Friese dialect opgericht door Vera Dekker, Jan Bobeldijk, Aris Bouwens, Siem de Haan en Henk Tuytel. Zij vormden het eerste bestuur. Na een uitnodiging in de krant om mee te doen aan een verhalenwedstrijd in het West-Fries kwamen in 1987 de schrijfgroepen Langedijk 2 en Hoogkarspel van de grond. Intussen werd in 1986 “Zuks 2” samengesteld en in 1989, na een oproep in de krant om met Nel van Laren te praten over en te schrijven in het West-Fries, ontstond de schrijfgroep Hoogwoud. Ook werd in 1989 deel 3 van “Zuks moet je opskroive” samengesteld. In 1995 kwam er weer een “Zuks”, deel 4 en in september 2005, het jaar dat de Stichting Creatief Westfries 20 jaar bestond, volgde het 5e deel.

Er zijn zo’n 50 ‘skroiflede’ bij de 4 ‘skroifgroepe’ die 7 à 8 keer per jaar bij elkaar komen om hun verhalen, gedichten en liedjes te laten horen. Ze lezen de teksten aan elkaar voor op deze ‘skroifeivende’ en becommentariëren elkaar, op een sportieve manier. Als algemene leidraad zijn een aantal jaren geleden regels opgesteld: “Woorde weer bai ’t skroiven in ’t West-Fries op let worre moet”.

Er is een grammatica van Herman Langedijk, die in grote lijnen aangehouden wordt. In 1984 verscheen het omvangrijke West-Fries woordenboek van Jan Pannekeet, dat ook een belangrijke plaats inneemt in de West-Friese ‘skroiverai’.

Voor beginnende leden is er de mo-gelijkheid om les te krijgen van een kenner van het West-Fries. Een deel van de verhalen, gedichten enz. worden op de ‘skroifeivende’ verzameld om gepubliceerd te worden in het kwartaaltijdschrift ‘Skroivendevort’. De redactie bestaat uit 4 ‘skroivers’ en 2 bestuursleden van Stichting Creatief Westfries. In

1988 werd het eerste exemplaar aan de eerst gemelde abonnee op de Westfriezendag in Hoorn overhandigd. Er waren toen al 500 abonnees, terwijl nog niemand het blad had gezien! Nu zijn er zo’n. 4.000 abonnees, waaronder heel wat buitenlandse (geëmigreerde) lezers. Er zijn schrijvers die optreden voor commerciële, maar ook voor niet-commerciële doelen, zoals een avond voor een ouderenvereniging, plattelandsvrouwenorganisatie enz. Ook wordt men uitgenodigd te spreken bij educatieve activiteiten.

In 1999 werd t.g.v. het 75-jarig bestaan van het West-Fries Genootschap ‘De hort op’ georganiseerd: met rijmpjes, sketches, verhalen en anekdotes trokken een aantal ‘skroivers’ met veel succes West-Friesland door. Om diezelfde feestelijke reden kwam ‘Roime op roet” tot stand. Een route met gedichten, geschreven door leden van de skroifgroepe. Die route startte in Hauwert en leidde langs mooie plekjes in Oostwoud, Twisk en Opperdoes.

In 2002 organiseerde Creatief Westfries ‘Roime in beêld’ , een tentoonstelling in 7 kerken van dialectrijmen bij foto’s van mensen, dieren en landschappen in West-Friesland.

3 keer was er een optreden van een aantal ‘skroivers’ voor een uitverkochte zaal in Schouwburg Het Park te Hoorn, onder de titel ‘Skroivendevort-loif’, de laatste keer in 2007.

Ook de muziekspellen ‘Goeie grond’ en ‘t Buurtje’, beide geschreven door Ina Broekhuizen-Slot en op muziek gezet door Cor Silver werden georganiseerd door de Stichting en opgevoerd in het Dorpshuis ‘De Nieuwe Haven’ in Abbekerk in 2002 en in 2004. In 2006 is een derde muziekspel, De Witte Duif, opgevoerd.

Het radioprogramma ‘Zegge en skroive’, 8 jaar lang uitgezonden op Radio West-

Friesland, tegenwoordig heet het ‘Pratendevort’’ is een initiatief van het West- Fries Genootschap. Jarenlang heeft Radio Wieringermeer ook een programma gemaakt: ‘Efkies mooi anzitte’ . Beide uitzendingen worden verzorgd door o.a. leden van Stichting Creatief Westfries.

Drie maal is door het bestuur de Jan- Pannekeetprijs uitgereikt: in 2003 aan Maarten Leegwater, in 2005 aan Nel van Laren-Zwuup en Siem de Haan kreeg deze in 2006. Deze prijs wordt uitgereikt aan mensen die zich zeer verdienstelijk hebben gemaakt voor het West-Friese dialect.

In 2005 werd iedereen – via pers en andere publicaties uitgenodigd mee te doen om het mooiste West-Friese woord in te sturen aan het bestuur van Creatief Westfries. 373 inzendingen waren er. De woorden te warskip, pittig en sprage zijn de meest geliefde woorden onder de West-Friezen. In 2007 werd door Tom (bestuurslid Creatief Westfries) en Gerda Wester het WESTFRIESLANDSPEL gecreëerd. 5900 spellen werden binnen 2 maanden verkocht. Het eerste exemplaar werd door de voorzitter van Creatief Westfries tijdens de Westfriezendag in de Parkschouwburg in Hoorn aan de actrice Karin Bloemen overhandigd. Een 3e druk van 3400 stuks volgde in maart 2008.

Er is een eigen website: www.westfriesgenootschap.nl/creatief westfries

Het doel van de Stichting is, zoals in de statuten staat: het bevorderen van het creatief gebruik van het West-Friese dialect. Daar zetten we ons graag voor in.