Home Locomotie 35 Ben je een goed mens, daar gaat het om...
Ben je een goed mens, daar gaat het om... | Afdrukken |  E-mailadres
Locomotie - Locomotie 35
donderdag, 02 oktober 2008 15:51

Foto van Aloysia Jetten

Ben je een goed

mens, dáár gaat

het om…

 deed en als ik zei dat ze me straften voor
iets wat ik niet gedaan had, dan zeiden ze dat het dan maar was om iets wat ik wél out had gedaan en wat ze over het hoofd hadden gezien. Volslagen willekeur. En wat
erg was: als thuis duidelijk werd dat ik was geslagen, deed mijn vader dat nog eens ver, kreeg ik nog een keer op mijn donder. Hij heeft van mij een jongedame willen maken. Hoe ik uit die periode tevoorschijn en gekomen? Alles bij elkaar genomen, ben ik er niet slechter van geworden.
Ze is energiek, levendig. Legt in hoog
tempo en met grote stelligheid verklaringen
af, die ze in de loop van het
gesprek nader onderbouwt en nuanceert.
Het onstuimige, opstandige
van haar kindertijd is ze nooit kwijtgeraakt. De beuk erin. Een gesprek met Aloysia Jetten-van Heeswijk, die de eenpersoonsfractie vormt van de Brabantse Partij.
O ja, ze kent zichzelf en is zeer wel in staat tot enige zelfspot. Bij voorbeeld over haar manier van reageren: ‘Gooi er een kwartje in en je krijgt
voor vijf euro’.

Het leidt tot drammen, uitgaand van regeltjes en wetten. Ik heb als kind al nooit willen uisteren, ik was ongehoorzaam. Als iemand zegt dat iets moet omdat hij of zij dat zegt, dan gaan mijn haren overeind staan. Ben je een goed mens, daar gaat het om. Zorg niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen’

Op de dag van onze ontmoeting wordt ze geplaagd door enig fysiek ongemak, de nasleep van een auto-ongeluk van jaren geleden. Ze loopt kwiek, op niet al te makkelijke schoenen van ontwerper Jan Jansen – ‘mooi hè’ – maar is gedwongen een padvindershand te geven.

 Kom op zeg, ik ben nu drie-envijftig. Je heb je leven in eigen hand. Zo sta ik nu ook in de politiek. Mensen moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Ik sta voor een zo groot mogelijke vrijheid van het individu en bij die vrijheid horen verplichtingen.
Natuurlijk moet er ook een vangnetje zijn voor mensen die een tijd niet in staat zijn helemaal voor zichzelf te zorgen. Maar we
zijn in Nederland doorgeschoten en hebben het besef van de eigen verantwoordelijkheid laten vervagen’.
Monique moest ze heten, zo hadden haar ouders aanvankelijk gedacht. Bij nader inzien werd het Aloysia, naar de Heilige Aloysius die zeer vroom en kuis was en wiens levenswijze ze niet geheel wenst te
kopiëren. Lang zou ze de naam Louise gebruiken, tot ze zeventien jaar geleden het leven ging delen met haar huidige man. Die vond Aloysia een mooie naam. Vandaar.
Over die heilige zegt ze ooit te hebben vernomen dat de hostie zelfs boven diens braaksel bleef zweven en ze voegt eraan
toe dat ze niet weet of het waar is. Gulle lach. ‘Och die band met het Roomse leven is van zo ver geleden. Ik ben opgevoed op
de nonnenschool. Wat dat me heeft opgeleverd? Een gigantische aversie tegen iedere vorm van schijnheiligheid. In de kerk heb ik mensen vooraan zien zitten die in
het dagelijks leven nog niet eens in staat waren goed met hun personeel om te gaan. Voor mij maakt het allemaal niets uit:
islamiet, katholiek, atheïst of wat dan ook. Ik haat iedere vorm van fundamentalisme. 
‘Ik ben onlangs onderuitgegaan tijdens een statenvergadering.
Als het nou gaat om een goed mens, onze commissaris van de koningin, Hanja Maij-Weggen, wordt hier wel betiteld als een ijskonijn, maar toen ik er zo beroerd
aan toe was, heb ik haar leren
kennen als een lieve, wijze vrouw. Ze bekommerde zich om me, regelde die dag dat het misging een auto voor me en toonde later heel zorgzaam belangstelling. Dat is allemaal veel meer waard dan van welke partij je bent en langs welke lijnen je zou moeten denken.
Hoe ga je met anderen om, dat is van betekenis’.

Met Aloysia is in haar jonge jaren niet echt goed omgegaan, stelt ze met spijt vast. ‘De nonnenschool in Grubbenvorst, daar heerste een terreur. Ze waren erop uit je
kapot te krijgen, die rotnonnen. Ik werd geslagen om wat ik in hun ogen verkeerd
 Dat vangnetje, ze heeft er zelf in zekere mate gebruik van gemaakt. Na een stukgelopen huwelijk en vervolgens een mislukte poging in Brazilië een reisorganisatie op te
zetten keerde ze ooit terug naar Nederland. Ze was twee-endertig jaar, haar zoontje zeven. In de jaren die volgden werkte ze part time
en ontving een aanvullende
uitkering. ‘Ik wilde zelf de verantwoordelijkheid dragen voor de opvoeding van mijn zoon
en dat vangnetje betekende voor mij het verschil tussen zo’n zevenhonderd en negenhonderd
gulden per maand en dat is
heel aanzienlijk. Maar waar ik tegen ben, dat zijn regels die zonder meer voor iedereen van toepassing worden verklaard. Niet iedereen is gelijk. Neem de vluchtelingen
die hier aankomen: de een heeft zijn papieren opgevreten, de ander heeft nooit enig identiteitsbewijs gehad en een derde liegt over zijn land van herkomst. Je moet niet
voor die verschillende categorieën precies dezelfde regels hanteren. Maatwerk moet je leveren. Niet rigide, wel pragmatisch.
Dat geldt ook voor onderwerpen die met natuur en economie te maken hebben. Je kijkt wat nodig is en gebruikt dat en als er natuurcompensatie dient te komen, zorg je daar ook voor. Er is veel hypocrisie. Kijk naar de landbouw. Daar schreeuwen ze moord en brand als grond voor andere doeleinden nodig is. Behalve dan als er dik voor betaald wordt. Dan zie je de beste landbouwgrond van Nederland, in het Moerdijkgebied, zonder problemen aan de landbouw onttrokken worden. Waar zijn dan de principes? Donderstraal nou toch gauw een eind op. Natuurbeschermers kunnen ook zo star vanuit één denkrichting de wereld benaderen. Er wordt helemaal niet op een logische manier bepaald van welke status quo je moet uitgaan bij natuurherstel. GroenLinks deelt gebieden zo ongeveer in op basis van de vraag of ze ontstonden voor of na de eerste ijstijd en of het vreterplantje en de steenuil zich er wel thuis voelen. Wees toch een beetje flexibel, bekijk omstandigheden per keer en per gebied en leg niet alles voor god weet hoelang vast’.Zeventien was ze, toen ze
 zich met politiek ging bezighouden. Om te beginnen binnen de Pacifistisch Socialistische Partij. Haar vader was al overleden, haar moeder zag in grote woede aan hoe Aloysia de poster met naakte vrouw en koe op haar kamer hing. Haar moeder had overigens besloten dat Aloysia voldoende scholing had gehad en maar voor zichzelf moest gaan zorgen. Dus zorgde Aloysia voor zichzelf en ging haar gang. ‘Ik was een meisje dat wat wilde. Man-vrouw-maatschappij, meewerken aan de opzet van een vrouwenhuis in Boxmeer. Ik wilde heel iemand anders zijn dan wie mijn ouders en de nonnen zo in gedachten hadden. Alles anders doen. Toen ik voor de eerste keer trouwde, was ik vastbesloten dat daarmee meteen de laatste dag in mijn leven voorbij was dat ik zou doen wat anderen mij vertelden dat ik moest doen. Die tijd dat ik bij de PSP zat, dat was een mooie periode. Hoopvol. Politiek was hot, het maatschappelijk debat werd voluit gevoerd. Daar verlang ik nog wel naar terug ja. Momenteel is het allemaal gezapig, zit de politiek vol baantjesjagers en egotrippers. Jawel, ook binnen de
 partijen die onder de vlag van de Onafhankelijke Senaats Fractie varen. Toen Leefbaar Nederland begon, met Fortuyn, vlamde het weer op. Er zaten opportunisten in, maar ook veel leuke mensen, die nog aan het begin stonden van een bepaald ideaal. Met Pim Fortuyn zijn grote fouten gemaakt. Leefbaar had hem misschien niet moeten binnenhalen, maar toen dat eenmaal was gebeurd, had men hem niet moeten laten gaan. Het elan van die tijd werd door hem versterkt, de politiek werd weer interessant en aantrekkelijk. Toen hij uit de partij werd gezet, restten Leefbaar twee kamerzetels en op de Lijst Pim Fortuyn kwamen figuren te staan zoals die Mat Herben, die volgens mij een mol van defensie was. Jammer dat het zo is gelopen’. Zelf is ze weggedreven van de PSP toen die samenging met de Communistische Partij Nederland, de Evangelische Volks Partij en de Politieke Partij Radikalen, die fuseerden tot GroenLinks en gaandeweg is ze vervreemd geraakt van alles wat met gevestigde politieke partijen te maken heeft. Zegt: ‘GroenLinks is een samenraapsel van allerlei denkbeelden; dan houd je water-
Aloysia Jetten

verf over. Binnen de PvdA is van de socialistische idealen weinig meer te vinden, de VVD is niet meer liberaal en het CDA schaart zich zo half en half achter de Christen Unie en maakt dat er in Nederland één grote verbodstoestand ontstaat. De burger mag zijn mond houden en belasting betalen en ieder ministerie houdt er een leger voorlichters op na die allerlei maatregelen goedlullen. Zeg gewoon zelf dat sommige maatregelen pijn doen, maar dat ze nodig zijn en laat ze niet met een mooi papiertje erom door al die communicatiedeskundigen aan de man brengen. Ik ben een te vrijheidslievend mens om akkoord te kunnen gaan met allerlei geboden, verboden en beperkingen. Hooguit honderdtwintig mogen rijden terwijl dat ’s nachts helemaal nergens voor nodig is, het staat mij tegen. Laat wat over aan het individu. Eet wat je wilt maar zeg mij niet dat ik vegetariër moet zijn. Maximale vrijheid, dat is mijn uitgangspunt. En dus maatwerk in plaats van strakke regels’. Sinds zes jaar zit ze in de Brabantse Staten. Ze heeft het idee dat het zicht van andere fracties op haar functioneren langzaam iets is veranderd. Was er aanvankelijk een houding die erop neerkwam dat ideeën werden afgewezen, uitsluitend omdat ze van de Brabantse Partij kwamen, de laatste tijd heeft Jetten het gevoel dat ze gehoord wordt. Een goed idee is een goed idee.

En ik mag zo nu en dan een steen in de vijver goooien. Niet om de vis te beschadigen hoor. Wel om het een beetje leuk te maken allemaal.

Foto van het Provinciehuis-Brabant
Ze komt met suggesties die de aandacht trekken. Zo opperde ze dat in 2028, als de Olympische Spelen naar Nederland zouden komen, Brabant een belangrijke rol toebedeeld moet worden. ‘Het wordt natuurlijk Amsterdam, maar wij kunnen faciliteiten bieden voor wielrennen, veldrijden, zwemmen, turnen, ruitersport, voetbal, noem maar op. Brabant is een sterk merk weet je, een topprovincie. Je moet alleen maar even goed kijken. PSV, dat is misschien op het eerste gezicht een stelletje lulletje rozenwaters, maar welke
 club wordt er jaar in jaar uit Nederlands kampioen? Als je naar de Spelen van 2000 kijkt zie je dat, als Brabant een land was geweest, wij een aantal medailles hadden gehaald waarmee we als tiende ter wereld waren geëindigd. We zijn niet alleen economisch een topper, wij zijn ook koploper in de sport. Voor die Olympische Spelen hoeven we er alleen maar een schepje bovenop te doen, een stapje extra te zetten. Weet je wat het mooie is, aanvankelijk werd mijn pleidooi weggelachen. Nu is er een meerderheid in de Staten. Een groep topsporters heeft zich er in een petitie voor uitgesproken dat Brabant zich profileert en initiatieven toont. Lukt het om een deel van de Spelen naar hier te krijgen, dan profiteert tenslotte iedereen ervan’.
 Ze heeft plezier in het werk in de Staten. ‘Aanvankelijk heb ik wel aarzeling gehad. Ik vroeg me af of het niet allemaal wat abstract zou zijn. Maar juist het provinciebestuur heeft een sleutelpositie als het erom gaat hoe het Brabant van de toekomst er uitziet. Ik voel me verplicht iets aan de samenleving toe te voegen. Je moet niet alleen maar nemen en consumeren, je moet ook iets geven. Ik voel me hier in het provinciehuis als een vis in het water. Mijn hart maakt een huppeltje als ik het provinciehuis binnenkom. En Brabanders, het zijn vaak bekrompen mensen, zeggen ja als ze nee bedoelen en je moet je vingers natellen als je ze een hand hebt gegeven. Maar ’t is goeie volk. Oh jawel; ik mag zulke dingen zeggen, want ik ben zelf een Brabantse.’

 

< Vorige   Volgende >
Laatst aangepast op donderdag, 02 oktober 2008 16:04