Dagboek Senator

Ik heb niet de gewoonte om in de vakantie Nederlandse kranten te kopen. Niet alleen omdat in de meeste buitenlanden meestal toch niets anders dan de Telegraaf beschikbaar is, maar ook wel uit een soort principe. Uit de plaatselijke radionieuwsberichten blijf ik dan wat op de hoogte met het belangrijkste wereldnieuws, maar van wat er intussen in Nederland gebeurt ben ik volstrekt onwetend, en dat wil ik ook graag zo houden: we zien het achterna wel! Maar deze keer is het toch
niet makkelijk om mijn nieuwsgierigheid in bedwang te houden want er kan van alles gebeuren in verband met de kabinetsformatie. Spannend dus. Hoe staat het er voor als wij straks terug komen?

dat wel goed? Maar Opstelten maakt zich daar blijkbaar niet druk om en informeert rustig door. Met een korte onderbreking als de herrie in het CDA tussen Klink en Verhagen losbarst. Spannend!
Verhagen wint en Opstelten kan na toestemming van Geert en een kort intermezzo vanwege de koningin, weer verder. Maar het blijft nog even spannend, want het CDA-congres komt ook
nog!

Intussen heb ik het zelf natuurlijk druk met andere zaken want het FNP-bestuur heeft mij benoemd in de adviescommissie voor de vaststelling van de
statenlijst en ook nog in de programmacommissie.
Dus september is al aardig volgeboekt met vergaderingen en gesprekken met mogelijke kandidaat-Statenleden. En op 14 september begint
ook de Kamer weer. Op het Binnenhof moeten we door dranghekken heen om de deur te bereiken want de onderhandelingen voor de formatie worden in het gebouw van de Eerste Kamer gevoerd
en daar komen telkens veel mensen op af. Een week later is het Prinsjesdag, met de gewone drukte op het Binnenhof, maar het voelt toch anders dan anders. De regering Balkenende zit nog
naast de troon, er wordt een troonrede voorgelezen en een miljoenennota aangeboden, alles alsof er niets aan de hand is. Terwijl iedereen weet dat de nieuwe regering er aan komt en dat er dan weer
dingen veranderen. Mijn dochter wilde graag eens mee, ze heeft nog bevallingverlof, is dus vrij en wil wel graag de koningin een keer van dichtbij zien. De politiek mag dan nog in verwarring verkeren,
het spektakel is er voor haar niet minder om, ze zit dicht bij het gangpad, prachtig dus!

twijfel oproepen. Een regeringsprogramma dat wel het stempel draagt van de invloed van Wilders, maar dat niet de stijl van Wilders heeft. Niet de discriminerende toon heeft waarmee Wilders
niet alleen maatschappelijke tegenstellingen
(die er inderdaad zijn!) constateert, maar waarmee hij die juist aanwakkert. Gelukkig! De regering mag er dus op rekenen dat wij haar fair zullen behandelen, steunen waar dat verantwoord
is (en als er bezuinigd moet worden is niet alles wat verantwoord is ook leuk!), maar vast ook nu en dan de oppositie aan de ene extra stem helpend
die tot het afstemmen van regeringsvoorstellen
kan leiden. Op een heel belangrijk punt, de vraag of en hoe de bestuurlijke indeling van het land aangepast moet worden, komt de regering ons in
ieder geval aardig tegemoet. Gemeentelijke herindeling moet altijd van onder

Wij zullen de regering
fair behandelen

op en er zal geen sprake zijn van opheffing van de identiteitsgevoelige provincies. Maar in de Randstad zal wat moeten gebeuren om de 'bestuurlijke drukte' tegen te gaan en de WGR-plus regio's (de grootstedelijke regio's) worden opgeheven. Ook dat laatste is al lang een
wens van ons geweest! De waterschappen worden (nog?) niet aan de provincies gekoppeld, maar de door niemand gewenste verkiezingen daarvoor worden wel afgeschaft. En er zal verder, maar
vooral ook duidelijker, worden gedecentraliseerd,
en ook daar zijn wij natuurlijk erg voor, als maar niet juist dít als bezuiniging wordt gebruikt! Provincies en vooral de gemeenten vrezen wat dat betreft
wel het ergste! Tenslotte: dat het regeringsakkoord ook aangeeft dat er een taalwet zal komen die voor eens en altijd zal vaststellen dat Fries en Nederlands in de provincie Fryslân volledig
gelijkwaardig zijn, is een onverwacht en sympathiek cadeau. Het leidt (in ieder

geval in de Friese achterban) tot hoopvolle
verwachting. Maar ook hier geldt natuurlijk: eerst zien dan geloven. Want wat precies de bedoeling is, weten we nog niet.

Van 6 tot 13 oktober heb ik weer een verkiezingswaarneming, in Kirgizstan, de Centraal-Aziatische ex-sovjet republiek waar in april door een revolutie president Bakiev moest vluchten. En waar
zijn opvolgster, presidente Otumbaeva, direct geconfronteerd werd met ethnische onlusten waarbij veel Uzbeken op de vlucht gejaagd werden. Nu wij, dat wil zeggen zo'n 400 waarnemers, er zijn, is het overal rustig. Ik kom aan in de hoofdstad Bishkek, een typische sovjetstad, en wordt gestationeerd in Tokmok, zo'n 50 km naar het oosten. Voortdurend zicht op de imposante bergen (tot 7000 m!!), maar mijn werk ligt in de laagvlakte
dus dat blijft genieten op afstand. De verkiezingen verlopen goed en alles blijft rustig. Maar een hoofd van een stembureau (zoals overal in deze streken
natuurlijk weer een vrouw - wat zouden de mannen hier toch doen?) vertelt mij dat ze wel bang is. Zij is lerares Duits en heeft in geen jaren meer met iemand Duits kunnen praten dus ze vindt het geweldig dat nu met mij te kunnen doen - en niemand verstaat ons, ook een voordeel! Zij is een Doengaanse, een Chinese moslim. Doenganen
vormen één van de kleinere minderheden in dit land. En ze is dus erg bang dat de vlam weer in de pan zal slaan, en niet alleen tegen de Uzbeken, maar ook tegen haar. Grote onzekerheid dus over
wat er zou kunnen gebeuren als de verkiezingen
ongunstig voor de één of andere groep uitvallen. In de hand gewerkt natuurlijk door de armoede: een inkomen per hoofd van ruim 200 dollar per jaar! geen wonder dat een groot deel van de jeugd probeert in Rusland een baan te vinden. Als de volgende dag de verkiezingsuitslag, na redelijk eerlijke verkiezingen, bekend wordt, blijkt een
vreemde consequentie van het kiessysteem.
Er is een kiesdrempel van 5%

waar één partij nét onder blijft. Die partij krijgt dus geen parlementszetels. Maar de drempel wordt berekend op basis van het totale aantal kiesgerechtigden, terwijl er maar 50% opkomst is geweest. Dat betekent dat deze partij bijna 10% van de stemmen heeft gekregen, maar toch onder
de 5% drempel blijft. Onmiddellijk worden dus de eerste betogingen al weer gesignaleerd omdat de aanhangers van 'Butun Kyrgysztan' dit niet eerlijk
vinden. De komende dagen zullen er nog meer onlusten zijn, op vrij beperkte schaal gelukkig. Ik ben dan al weer thuis maar krijg nog wel de ambtsberichten van de OVSE vertegenwoordiger toegemaild zodat ik op de hoogte blijf. Bij ons in Nederland wordt, als ik net weer terug ben, de nieuwe regering door de koningin beëdigd op Huis ten Bosch.

Dan op zaterdag een vergadering van het Algemeen Bestuur van de OSF. Goed om met elkaar de eerste reacties op de regeringsplannen door te spreken en onze positie nog eens duidelijk met elkaar vast te stellen. En natuurlijk om de 'verenigingszaken' te behandelen. De regiegroep 'Route Den Haag' heeft een tamelijk dikke rapportage ingeleverd en constateert o.a. dat er werk gemaakt moet worden van een gezamenlijk basisprogramma voor onze partijen. Dat is
nog niet gebeurd, maar wordt ook door het AB wel als urgent gezien. In ieder geval als iets dat aan de basis moet liggen van verdere actie om tot een politieke partij te komen die ook aan verkiezingen

de andere partijen in de OSF wordt gebruikt
om de wens weer te geven naar differentiatie in bestuurlijke vormgeving en in bevoegdheden van de decentrale besturen. Deze door de politicoloog André Krouwel gebruikte term, bedoeld om een voor de OSF bruikbare bestuurlijke doelstelling kort weer te geven, kan dus door verschillende partijen voor wel heel verschillende einddoelen ingezet
worden. Voor de formulering van een gezamenlijk basisprogramma voor de OSF maakt dit verschil in denkrichting het natuurlijk niet makkelijker!

Ik zal niet in detail gaan, want iedereen weet dat er dan moeilijkheden komen. Maar wij hebben nu in de eerste week van november als kamerleden een informele ontmoeting met de koningin, prins
Willem Alexander en prinses Maxima. Op paleis Noordeinde. Bijzonder is dat wel, en het heeft voor ons een wat schoolreisjesachtige sfeer. Maar ondanks de protocollaire maatregelen eromheen
wordt het inderdaad erg informeel. Met goede gesprekken en voelbare betrokkenheid. Van tevoren: spannend. Achteraf: nuttig en ook aangenaam. En verder komt de drukke tijd voor de
eerste kamer er weer aan: algemene  beschouwingen, belastingplannen, allerlei wetten die voor 1 januari nog behandeld moeten worden. Maar daarna wacht het kerstreces.