Dagboek Senator

worden! Maar het systeem dat we nu
hebben is doorgeslagen, in sociaal
opzicht, in zijn effect op de woningmarkt
en in de stimulans die het geeft tot het
maken (en niet weer aflossen) van
schulden. Laat de regering daar maar
eens een studie aan wijden!
Het wordt intussen blijkbaar ook in
ruimere kring duidelijk dat de stem van
de OSF in de Kamer in bepaalde gevallen
belangrijk kan zijn. De zaterdag mag ik
meepraten in Tros Kamerbreed zodat ik
duidelijk kan maken dat ik er niet op uit
ben om de regering zo snel mogelijk
naar huis te sturen, maar dat ik natuurlijk
ook niet bereid ben om de regering
altijd aan de laatste stem te helpen die
ze nodig heeft om een meerderheid te
krijgen. Dat is trouwens ook wat ieder
Kamerlid normaal doet. Of in ieder
geval hoort te doen. Dat vergt een inhoudelijke
beoordeling van de regeringsvoorstellen,

Het gaat nog spannend worden. Het is
wel duidelijk dat er in de Eerste Kamer
nogal wat bezwaren leven tegen onderdelen
van het nieuwe regeringsbeleid en
het is de vraag hoe daarbij de verhouding
tussen voor- en tegenstanders precies
komt te liggen. Het ziet er naar uit dat
de OSF in een aantal gevallen precies op
de wip komt: 37 voor, 37 tegen, wij zijn
de 38e, dus wat doen wij? Het eerste
waar zich zo’n situatie voordoet is op
9 november, naar aanleiding van de algemene
financiële beschouwingen. Er ligt
een aantal moties van de Partij voor de
Dieren en een motie van de Christen-
Unie. De PvdD komt altijd met een
stapel moties en dan ben ik in de regel
maar wat terughoudend met mijn
eventuele steun. Dat gaat ook deze keer
op. Het belangrijkste punt voor hen is
natuurlijk het intrekken van de regeringsplannen
voor de Ecologische Hoofd
Structuur (EHS). Daar ben ik ook wel
erg bezorgd over, en de eerste ingreep
van staatssecretaris Bleker viel ook erg

rauw op de maag, ook bij de provincies.
Maar er moet enorm veel bezuinigd
worden, dus dat ook de natuur zijn deel
moet leveren is niet onlogisch. Ik moet
eerst met collega Koffeman maar eens
gaan praten of hij in zijn motie niet een
wat realistischer toon kan aanslaan. Er
wordt pas volgende week over gestemd,
dus we hebben nog wat tijd. De motie
van de CU ligt voor mij makkelijker
want die vraagt een onderzoek van de
situatie op de woningmarkt, en de
bereidheid om daarbij ook de hypotheekrenteaftrek
ter discussie te stellen.
Dat is iets waar ik al jaren om gevraagd
heb want het is al heel lang duidelijk dat
de hypotheekrenteaftrek
de prijzen
opdrijft, aanzet tot veel te hoge hypotheekschulden
(de hoogste van Europa!)
en ook nog eens vooral ten goede komt
aan hoge inkomens. Een systeem waarbij
starters en lagere inkomensklassen de
kans geboden
wordt om een eigen woning
te kopen is belangrijk - eigen woningbezit
is het waard om gestimuleerd
te

de wetten en ook het
algemene beleid, op deugdelijkheid en
uitvoerbaarheid en natuurlijk ook een
politieke beoordeling van de wenselijkheid.
De Eerste Kamer zit er niet om
politiek te bedrijven óm de politiek (laat
dat de Tweede Kamer maar doen), maar
we zijn natuurlijk wel een politiek
lichaam dat moet beslissen op basis van
ergens voor of tegen zijn. En dat is
uiteindelijk wel een politiek oordeel.

Een week na de financiële beschouwingen
volgen de stemmingen over de moties.
De motie over de woningmarkt wordt
met één stem verschil aangenomen, de
Partij voor de Dieren houdt zijn moties
aan (omdat die anders geen meerderheid
zouden krijgen). Bovendien is er nog
drukte genoeg, want op de agenda staan
nog twee wetten die de moeite waard
zijn om er over te spreken, de wijziging
van de kieswet en de wijziging van de
winkeltijdenwet. De wijziging van de
kieswet betreft vooral het feit dat er in
het vervolg voor de verkiezing van de
Eerste Kamer geen lijstverbindingen
meer aangegaan kunnen worden. In
principe werkt dat nadelig voor kleine

partijen, want een lijstverbinding kan
een restzetel binnenhalen en zonder
lijstverbinding
gaat een restzetel vrijwel
zeker naar een grote partij. Wij zijn hier
dus tegen, samen met SGP en CU die
natuurlijk hetzelfde bezwaar hebben. Bij
de winkeltijdenwet zijn we het wéér
eens met SGP en CU, en nu ook met
CDA en SP, allemaal partijen die tegen
een grenzeloze 24-uurseconomie zijn.
Zondagsopenstelling van winkels is nuttig
voor ondernemers als er een hoop
toeristen rondlopen want dan is er
extra verkoop mogelijk. Maar daarzonder
betekent het voor kleine ondernemers
dat zij nog een dag extra de
concurrentie met de grote ketens aan
moeten gaan, terwijl er dan in zes dagen
toch niets meer verkocht kan worden
dan anders in vijf dagen. Een dure grap
voor een kleine ondernemer. Voor een
doorsnee gemeente zijn de twaalf
koopzondagen die toch al altijd zijn
toegestaan dus wel mooi genoeg.

Het blijft nog wel even langer spannend
want op 7 december zijn de algemene
beschouwingen. De eerste echte confrontatie
van de Kamer met het voltallige
kabinet dat achter de regeringstafel
opgesteld is. Een echte confrontatie,
want de oppositie maakt er gebruik van
door hard uit te halen naar het regeringsbeleid.
Mijn opstelling is gematigder,
maar zorgen heb ik natuurlijk ook wel.
Wil de regering helemaal geen EHS
meer, of alleen anders, goedkoper? Wil
de regering helemaal geen beprijzing van
mobiliteit meer, alleen maar nieuwe
wegen? Wil de regering echte vluchtelingen
het land uit zetten als zij de
inburgeringstoets niet halen? En wil de
regering gezinshereniging helemaal onmogelijk
maken? Maar voor de duidelijkheid:
dit zijn wel (ernstige) zorgpunten
maar het is nu nog volstrekt niet
duidelijk wat de regering precies van
plan is, dus met een oordeel moeten we
nog even voorzichtig zijn! En de regering
wil ook heel goede dingen doen. Een
taalwet maken voor Friesland bijvoorbeeld.
En de provincies sterker maken,

maar in de Randstad één gemeenschappelijk bestuur instellen. Dat is verstandig, de bestuurlijke problemen liggen inderdaad in de Randstad en niemand is daar gehecht aan de provincie waar hij of zij toevallig in woont. Bij de andere provincies is die gehechtheid aan het eigene van het bestuur er wel, en daar kunnen sterke provincies dus een belangrijke rol spelen.

Holland?
Eerder heb ik schriftelijk al eens vragen
gesteld over het feit dat in ons paspoort
de naam van ons koninkrijk (die er in alle
EU talen in staat!) in vier talen staat
weergegeven als (vertaald) ’Koninkrijk
Holland’, in plaats van als ’Koninkrijk der
Nederlanden’. Daar eten wij geen boterham
minder om natuurlijk, maar niet

Zo kunnen we

’Nederland wel

helemaal afschaffen’

iedereen in dit land wil een Hollander
genoemd worden en tien van de twaalf
provincies zijn ook geen Holland. De
regering wilde toen, reagerend op mijn
vragen, de tekst niet veranderen omdat
blijkbaar enkele ambtenaren van mening
waren dat in die vier Oost Europese
talen waar het om ging ’Holland’ gebruikelijker is dan ’Nederland’. Ja, ja, zo
kunnen we ’Nederland’ wel helemaal
afschaffen want overal gebruiken de
mensen vaker het makkelijke ’Holland’
dan het moeilijke The Netherlands of
die Niederlande. Maar het gaat wel om
een officieel Nederlands reisdocument,
dus liever wat stijl! Ik maak nu van de
algemene beschouwingen gebruik om
het punt maar weer te noemen. En weer
is de regering negatief, maar de premier
meldt mij na de vergadering wat verontschuldigend dat hij er ook niets aan kon doen en maar gewoon heeft voorgelezen wat zijn ambtenaren hadden opgeschreven. Ik maak er dus nu maar een
motie van en die wordt gelukkig door
alle partijen mee ondertekend, dus de

regering zal nu toch echt over de brug
moeten komen! Er ligt trouwens een
heel stapeltje moties waarbij ook de
tekst die ik met de PvdD ben overeengekomen over de EHS en die nu de
regering de gelegenheid biedt om de
opzet ervan te heroverwegen en de
invulling ook met ’boerennatuur’ te
realiseren. Zo lijkt het mij realistisch en
biedt het mogelijkheden om door te
gaan maar er wel op te bezuinigen. En
dan ligt er natuurlijk ook de motie van
de PvdA over de btw op podiumkunsten.
Ook al weer zo’n punt waar veel aandacht
naar toe gaat en dat door de
oppositiepartijen flink wordt opgeklopt
met de stelling dat de regering en zeker
de PVV een hekel heeft aan alles wat
kunst is. Ik sta ook hierin wat gematigder
want ik vind het op zich niet vreemd om
over kunst het normale btw-tarief te
gaan heffen in plaats van het verlaagde
tarief. Dat lage tarief was immers bedoeld
voor eerste levensbehoeften, om
de lage inkomens te ontzien, maar die
functie heeft het dus helemaal niet meer.
En dat hoeft natuurlijk ook niet meer in
deze tijd, inkomenspolitiek kan beter op
een andere manier. Dus is de eenvoudigste
oplossing eigenlijk om gewoon
naar één btw-tarief te gaan. Bespaart
ook nog veel onnodige administratie.
Maar als je de dingen verandert, moet
het wel zorgvuldig gebeuren en mag je
niet een sector van de ene op de andere
dag met een kostenverhoging confronteren
en ook niet de helft van de sector
(theater bijv.) wel pakken en de andere
helft (bioscopen bijv.) niet. Belastingwetgeving
vergt zorgvuldigheid! De PvdA
motie vraagt eigenlijk alleen maar om de
verhoging niet op 1 januari in te laten
gaan. En ik ben dus van harte medeondertekenaar
hiervoor. De ministerpresident
meldt dat de regering ernstig
bezwaar heeft tegen deze motie omdat
de fracties in de Tweede Kamer hierover
afspraken gemaakt hebben en hij kan
daar niet van afwijken. De motie over de
EHS ziet hij als ondersteuning van het
regeringsbeleid - en daar ben ik wel blij
mee! Volgende week vinden de stem

Pagina 2 van 4

mingen plaats, maar de handtekeningen
tellend kan nu al worden vastgesteld dat
ze allemaal aangenomen zullen worden.
En inderdaad, op 14 december worden
alle moties aangenomen. En er loopt een
cameraploeg rond van ’De Wereld Draait
Door’ want de senatoren zijn nu ineens
interessant geworden. Ik mag ook voor
de camera, voer een gesprek van bijna
een kwartier en hoor ’s avonds dat ik
uiteindelijk met één zin in de uitzending
terecht ben gekomen. De Kamer behandelt
de belastingwetgeving voor de
Caribische eilanden (waar ik trouwens
vanwege de eenvoud erg enthousiast
over ben!) maar daar is bij de pers blijkbaar geen belangstelling voor want noch op de televisie noch in de kranten is daar iets van terug te vinden. Nou ja, dat is
uiteindelijk ook de normale situatie.

Berucht
Nog een week later is de belangstelling
van de pers wel weer groot, zelfs overweldigend:
de hele vergadering wordt
opgenomen om bij het journaal te
kunnen gebruiken. Reden: het belastingplan
is aan de orde en daar maakt dus de
beruchte btw-verhoging onderdeel van
uit. De zitting begint al op maandag met
de eerste inbreng van de kamerleden,
niet alleen over het belastingplan, maar
ook over het voorstel om de partnertoeslag
bij de AOW met 8% te verlagen.
Daarover is minder rumoer ontstaan,
maar wij hebben toch heel veel brieven
en e-mails gekregen van AOW’ers met
een jongere partner die hun inkomen
zien verminderen. Op zich is daar wel
wat voor te zeggen, er moet nu eenmaal
fors bezuinigd worden en het gaat niet
om de AOW zelf. Maar het treft wel
vooral de lagere inkomens hard en daar
gaat het vaak om partners die nog nooit
van hun leven gewerkt hebben en er op
rekenden dat ze samen wel voldoende
geld zouden krijgen om het uit te zingen
tot ook zij vijfenzestig zouden zijn.
Eigenlijk iedereen ziet het bezwaar dat
dit de mensen onverwacht treft en dat
nu nog werk zoeken natuurlijk weinig

op kan leveren. Maar eens afwachten
wat minister Kamp er morgen van zegt.
En dezelfde avond blijkt ook dat niet
alleen de oppositie maar ook CDA en
VVD ernstig bezwaar hebben tegen de
btw-overval op de podiumkunsten. Dat
belooft wat voor morgen, en ’s avonds,
na de vergadering, adviseer ik staatssecretaris
Weekers om nu toch maar
contact met zijn baas op te nemen om
de nu eensgezinde Kamer wat tegemoet
te komen.
Dinsdagmorgen gaan we verder. Minister
Kamp verdedigt fel en goed de vermindering
van de partnertoeslag. Maar het
belangrijkste argument daarbij blijft ’er
valt een gat van 100 miljoen in mijn
begroting als dit niet doorgaat’. Zoals ik
gisteren al heb geconstateerd is het

’De regering

doet wat de

PVV wil’

eigenlijk zijn schuld niet eens: het wetsvoorstel komt nog van Balkenende III,
van CDA, PvdA en CU. Die nu dus hier
allemaal tegen zijn. En dus zal de minister
het niet redden maar, komen wij met hem
overeen, als de korting niet opgelegd,
wordt bij inkomens beneden 30.000 euro, dan zijn wij bereid hem te steunen.
Hij trekt dus nu het wetsvoorstel terug
om het aan te passen. Voor de minister
toch al een klein drama, ook al valt het
minder op dan wat er nog volgt op deze
dinsdag.
Want het belastingplan is natuurlijk waar
iedereen op zit te wachten. Weekers
deelt mee dat er geen ruimte is, ook niet
voor uitstel van de btw-verhoging. De
Kamer constateert dat de regering doet
wat de PVV wil en dat is binnen een
coalitie op zich wel begrijpelijk want
iedereen moet zich aan de gemaakte
afspraken houden. Maar als de Eerste
Kamer er anders over denkt, unaniem
zelfs, dan moet de regering toch een
oplossing forceren die ook de Senaat

tevreden kan stellen. Want, meld ik maar
duidelijk, laat de regering er anders
ernstig rekening mee houden dat ook
het hele belastingplan wel eens afgestemd
kan worden. En ja, uiteindelijk
komt het verlossende woord: de regering
zal de verhoging pas op 1 juli laten
ingaan. Dan is er bovendien van tevoren
nog gelegenheid om de btw-problematiek
in zijn totaal te bespreken. En dat is
voor mij belangrijk, want het gaat niet
aan om alleen de theaters meer te laten
betalen, om eerlijk te blijven moet er
meer gebeuren. Ik begrijp van iemand
die het kan weten dat het aan de andere
kant van het Binnenhof flink gedonderd
heeft, bij regeringspartijen én gedoogpartij,
maar de Eerste Kamer heeft deze
slag gewonnen en onze motie wordt dus
uitgevoerd! Collega Tiny Cox van de SP
trekt daar dan ook wat triomfantelijk de
conclusie uit dat de regering nu erkend
heeft dat ze maar heeft te doen wat de
Eerste Kamer wil. Dat lijkt mij nu net
weer iets te vergaand. In een situatie
waar Eerste en Tweede Kamer het
duidelijk niet eens zijn zal de regering
haar best moeten doen om een
compromis te vinden waarmee beide
Kamers bereid zijn te leven. Als dat niet
lukt dan heeft een regering natuurlijk
een groot probleem.

Bekendheid
’s Avonds ben ik zelfs op het journaal te
zien. De bekendheid van de OSF gaat
met sprongen vooruit! Mooi, en onze
OSF website wordt ook heel veel
bezocht. Allemaal nieuwsgierigen die wel
eens willen weten wat dat nu eigenlijk
voor een partij is, die OSF!

Deze dinsdag is natuurlijk de laatste
vergadering voor het kerstreces, want
het is intussen 21 december. Maar voor
dat reces krijg ik nog net op de valreep
een aardige opdracht. De SP wil een
boekje uitgeven over de Eerste Kamer
en vraagt een paar collega’s en ook mij
om daar eens wat over te schrijven. Het
boekje moet 1 februari in de boekhandel
liggen. Wel een mooie kans, want vanuit

mijn achtergrond - provinciale partijen
die vinden dat de bevoegdheden vooral
bij de provincies moeten liggen - heb ik
mijn eigen ideeën over wat er moet gebeuren.
Niet opheffen - de Eerste Kamer
kan een belangrijke functie hebben. Niet
rechtstreeks kiezen - dan wordt het
immers gewoon een doublure van de
Tweede Kamer. Maar er van maken wat
het in potentie al is: een Kamer waar de
provincies zichtbaar vertegenwoordigd
zijn. Daarvoor moet er nog wel wat
veranderen, want de Kamer wordt nu
wel gekozen door de Provinciale Staten,
maar het is toch een puur landelijk
orgaan waar de provincie niet meer in
te herkennen is. Een mooie gelegenheid
dus om daar eens wat over te schrijven.
Ik zeg tegen Arjan Vliegenthart dat ik
graag een bijdrage zal leveren.
Kerstdagen met de kinderen, oudjaar
rustig samen, dan net als elk jaar naar de
receptie van de koningin, mijn tekst
inleveren voor het boekje van de SP, en
dan beginnen we weer op 18 januari.
Met de behandeling van het Verdrag
tegen clustermunitie. Prachtig natuurlijk
dat er nu eindelijk een verdrag wordt
gesloten om deze vreselijke wapens uit
te bannen, bommen en granaten die uit

elkaar vallen in ontelbare brokken die
allemaal iemand kunnen doden. Jammer
dat de belangrijkste spelers, de VS,
Rusland en China nog niet mee willen
doen, maar gelukkig dat verreweg de
meeste landen dat wel willen. Ook
Nederland dus. Maar Cathrijn Haubrich
van de PvdA heeft mij al gewaarschuwd
dat de regering geweigerd heeft om ook
het investeren in de productie van
clusterbommen te verbieden en ook
niet bereid is om transport van deze
wapens over Nederlands grondgebied
te verbieden. Vreemd, want ook grote
landen als Frankrijk, Duitsland en het
Verenigd Koninkrijk willen dat wel,
waarom wij dan niet? Ik ben bereid om
daarover moties te steunen, want wie
tegen zulke wapens is moet toch ook
bereid zijn tegen productie en transport
op te treden? Gelukkig blijkt ook hierbij
de Kamer weer aardig eensgezind te zijn
en de regering inschikkelijker dan eerder.
Als dit lukt heeft de Eerste Kamer weer
opnieuw bewezen dat ze niet voor niets
nog een controle kan uitoefenen als de
Tweede Kamer geweest is. En dat hoort
ook zo: de Eerste Kamer is er niet voor
niets. Eens kijken wat er allemaal in dat
boekje van de SP komt aan suggesties
om het nog beter te maken.

Het zal nog wel even spannend blijven. Ik
word al een ”cultfiguur” genoemd op de
televisie en ik mag op radio 1 een
kwartier vullen. Maar op 2 maart
worden er nieuwe Provinciale Staten
gekozen en dan daarna dus een nieuwe
Eerste Kamer. Gewoon op dezelfde
manier als we al hondervijftig jaar
gedaan hebben. Maar met meer dan
gewone belangstelling van pers en
publiek. Er hangt voor ons veel van af, en
Rutte vindt het ook spannend natuurlijk.
Maar u, lezer, hoeft natuurlijk niet te
doen wat hij u heeft aangeraden,
stemmen op CDA, VVD of PVV. Want er
zijn dus meer mogelijkheden. Laten we
maar zorgen dat de provincies
duidelijker zichtbaar worden en meer
gehoord worden, ook in de Eerste
Kamer. En de beste manier om dat te
bereiken is natuurlijk om te stemmen
op een OSF partij!